Antibiotik qəbulunda bu səhvlərə yol verməyin – Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssisi

Bəzi insanlar soyuqdəymə və digər xəstəliklər zamanı həkim məsləhəti olmadan antibiotik qəbul edirlər. Bu yanaşma düzgün müalicənin gecikməsinə və antibiotiklərə davamlılıq probleminin güclənməsinə səbəb ola bilər. Antibiotiklərin özbaşına qəbulu hansı fəsadlar yaradır və əhali arasında bu vərdişin qarşısını almaq üçün hansı maarifləndirmə tədbirləri görülməlidir?

Səhiyyə Nazirliyinin mütəxəssis-eksperti, terapevt Zakir Quliyev İnfora.az-a açıqlamasında deyib ki, antibiotiklərin həkim məsləhəti olmadan qəbulu həm insanın öz sağlamlığına, həm də cəmiyyətə zərər verə bilər:

“Antibiotiklər soyuqdəymə və qrip kimi virus infeksiyalarını müalicə etmir. Belə hallarda onların qəbulu sağalmanı sürətləndirmir, əlavə təsir riski yaradır. Yanlış dərmanın seçilməsi isə düzgün diaqnozun qoyulmasını və uyğun müalicənin başlanmasını gecikdirə bilər.  Özbaşına istifadə ürəkbulanma, ishal, səpgi və göbələk infeksiyalarına səbəb ola bilər. Daha ağır fəsadlara həyati təhlükəli allergik reaksiyalar və bağırsaqda ağır iltihab yarada bilən C. difficile infeksiyası daxildir. Antibiotikin növü, dozası və qəbul müddəti insanın vəziyyətinə uyğun seçilməlidir”. 

Həkim qeyd edib ki, digər ciddi problem antibiotiklərə davamlılıqdır:

“Davamlı olan insanın orqanizmi deyil, bakteriyalardır ki, onlar dəyişərək dərmanın təsirindən sağ qala bilir. Antibiotiklərin lazımsız və yanlış istifadəsi bu bakteriyaların seçilib çoxalmasına və yayılmasına şərait yaradır. Nəticədə infeksiyaların müalicəsi çətinləşir, xəstəxanada qalma müddəti və müalicə xərcləri arta bilər.  Bu vərdişin qarşısını almaq üçün maarifləndirmə sadə, aydın və davamlı olmalıdır. Televiziya, sosial media, məktəblər, poliklinikalar və apteklərdə antibiotiklərin viruslara təsir etmədiyi, başqasına yazılmış və ya əvvəlki müalicədən qalmış dərmanın qəbul edilməməli olduğu izah edilməlidir. Həkimlər antibiotik lazım olmadıqda bunun səbəbini, simptomları necə yüngülləşdirməyi və hansı hallarda təkrar müraciət etməyi pasiyentə anlatmalıdırlar. Bu yanaşma ÜST-nin aydın mesajlar, təhsil və davranış dəyişikliyinə əsaslanan maarifləndirmə tövsiyələrinə uyğundur. Maarifləndirmə reseptsiz satışa nəzarət və tibbi məsləhətə əlçatanlığın artırılması ilə dəstəklənməlidir. Əsas mesaj belə olmalıdır ki, antibiotiki yalnız təyin edildikdə, göstərilən doza və müddətdə qəbul etmək, müalicəni özbaşına dəyişməmək və dərmanı başqaları ilə paylaşmamaq lazımdır”.

Aysel Muxtar